haritada ara :   km  
Hatay'da 13 ilçe bulundu.
sırala 
Arsuz ilçe - Arsuz (Uluçınar bucağı) - Hatay
1960 📖 : Uluçınar
1530t 📖 : Arsuz [ Arapça ]
A870 📖 : Ar-Ruṣuṣ
Y17 📖 : Rhósos [ Anadolu Dilleri ]
■ 20. yy başında Hıristiyan Arap yerleşimi. Kısmen Arap Alevi yerleşimi
■ Rôsos adıyla Büyük İskender sefernamelerinde kaydedilmiştir. Türkçe isim Ar ar-Ruṣuṣ biçiminden türemiş olmalıdır. SN
■ Hristiyan Araplar, Türkiye'ye katıldıkları yıllarda bu yerleşimin çoğunluğunu oluşturuyordu, ancak günümüzde burada yalnızca 18 Ortodoks Hristiyan Arap aile kaldı. Geri kalan nüfus ağırlıkla Arap Alevi ve Türk Sünni kökenli. Kütük nüfusu %64 Arap Alevi, %35 Sünni Türk, %1 Ortodoks Arap'tır. metonio
■ Koord: 36° 24' 41'' D, 35° 53' 28'' K
Samandağı ilçe - Samandağı - Hatay
1948g 📖 : Samandağı [ Arapça cebel samˁan "Aziz Simeon Dağı" ]
1946 📖 : Yukarı Alevışık
A1154 1946 📖 📖 : Süveydiye [ Arapça "karaca" ]
Y-146 📖 : Seleukeía (Pieria) [ Yunanca "Selevkos (kral) kenti" ]
1910hk : Levşiye (köy)
Arap Alevi yerleşimi
■ İskender’in ardıllarından I. Selevkos’un kurduğu kent, Antakya’nın limanı olarak önem taşımıştır. Arap ve Osmanlı dönemlerinde Süveydiye adı kullanılır. Şimdiki kasaba, antik Seleukia limanından birkaç km. içeride olan Levşiye/Alevışık köyü çevresinde gelişmiştir. Levşiye adı Selevkía’dan evrilmiş olmalıdır. 2 Ocak 1948’de Samandağı adıyla ilçe yapıldı. • Samandağı ilçesi Türkiye’nin Nusayri (Arap Alevi) topluluğunun ana merkezidir. İlçe nüfusunun tamamına yakını Nusayri olup genellikle sol siyasi partileri destekler. Ayrıca Hıristiyan Arap ve Ermeni azınlıklar bulunur. SN
■ Koord: 36° 5' 13'' D, 35° 58' 16'' K
Yayladağı ilçe - Yayladağı - Hatay
1526t 1977rh 📖 : Ordu
■ 20. yy başında Türk yerleşimi. Şimdi Türk yerleşimi
■ Cebel-i Akra ilçeye adını veren dağın adıdır. Öteden beri Ordu adını taşıyan ilçe merkezine 1940'ta Yayladağı adı verildi. SN
■ Koord: 35° 54' 8'' D, 36° 3' 49'' K
Defne ilçe - Defne - Hatay
Arap Alevi yerleşimi
■ 2014’te Antakya merkez ilçesinden ayrılan yapay ilçedir. İlçe sınırları içindeki Harbiye kasabasının antik adı olan Daphne kullanıldı. SN
■ Koord: 36° 11' 18'' D, 36° 8' 52'' K
İskenderun ilçe - İskenderun - Hatay
F1891c : Alexandrette [ Fransızca "küçük İskenderiye" ]
Y1118 📖 : Aleksandréôn [ Yunanca "küçük İskenderiye" ]
A870 📖 : El-İskenderiye
Y17 Y451 📖 📖 : Aleksándria (kat'Isson) [ Yunanca "İskenderiye" ]
■ Myríandros adlı Fenikeli yerleşimi yakınında MÖ 333’te Büyük İskender’in emriyle kurulan ilk Aleksandreía kenti olduğu rivayet edilir. Daha sonra Mısır’daki İskenderiye’den ayırmak için “Küçük İskenderiye” anlamında Aleksandreion kullanılmıştır. Türkçe ad Arapça biçimden alıntıdır; aksi halde *Eliksendere veya *İksendire beklenirdi. • İskenderun Körfezine antik adını veren Myriandros yerleşiminin tam yeri belirlenememiştir. Aşağı Kepirce köyü yakınında Adatepe mevkii önerilmiştir. SN
■ İskenderun'un iki mahalle hariç bütün Arap Alevi yerleşimleri yeni kurulan Arsuz belediyesine aktarıldığı için bugünkü kütük nüfusu ağırlıkla Türk-Sünni'dir. Yeni sınırlarda Arap-Alevi köyü yoktur. metonio
■ Koord: 36° 34' 55'' D, 36° 9' 51'' K
Belen ilçe - Belen - Hatay
1876a 1891c 📖 📖 : Beylân [ Yunanca gen. çoğ. pylôn "kapı" ]
1550 📖 : ˁAyn Tell [ Arapça "höyükpınar" ]
Y17 📖 : Pylai [ Yunanca "kapı" ]
■ 20. yy başında kısmen Ermeni yerleşimi.
■ Küçük Asya ile Suriye arasındaki tek geçit üzerinde stratejik konumu Antik Çağ’dan beri kaydedilmiştir. Bugünkü kasaba 1550-52’de Kanuni Sultan Süleyman emriyle iskân edilmiştir. Önce Aynültel olan adı 1802 tarihli bir fermanla Beylan olarak değiştirilmiştir. 16. yy sonlarında Bakras kazası merkezi kasabası idi. SN
■ İlçe nüfusu çoğunlukla Sünni Türkmenlerden oluşmaktadır. Azınlik olarak Araplar da mevcuttur.
■ Koord: 36° 29' 20'' D, 36° 11' 40'' K
Erzin ilçe - Erzin (Yeşilkent bucağı) - Hatay
1968 📖 : Yeşilkent
1928 📖 : Erzin
■ MÖ 333'te Büyük İskender'in Pers Krallığını nihai yenilgiye uğrattığı İssos ovası şimdiki Erzin ovasıdır. 1939 yılında Hatay ilinde Türk nüfus yoğunluğunu artırmak amacıyla Adana'dan ayrılarak Hatay'a bağlandı. SN
■ İlçe halkının büyük çoğunluğu Türkmenler'den oluşmaktadır. Ayrıca ilçe de Girit göçmenleri ve çok az Balkan göçmenleri bulunuyor. Kürtler son 20 yılda bölgeye göç etmiştir. Özellikle Diyarbakır'dan yoğun göç almaktadır. İlçe halkının yaklaşık yüzde 15'i Kürtler'den oluşuyor. Yusuf Erbey
■ Koord: 36° 57' 14'' D, 36° 12' 2'' K
Dörtyol ilçe - Dörtyol - Hatay
1910 📖 : Umraniye
E1902 📖 : Çorkmarzman [ Ermenice "dört menzil" ]
1530t 📖 : Çokmerzimen
1911hk 📖 : Dörtyol (idari bölge)
■ 20. yy başında kısmen Ermeni yerleşimi.
■ 1909’da Dörtyol adıyla kaza oldu. Kaza merkezi olan Çokmerzimen köyüne 1910’da Umraniye adı verildi ise de bu ad uzun ömürlü olmamıştır. ■ Dörtyol, Ermenice Çorkmarzman/Çokmerzimen adının tercümesidir. SN
■ İlçe nüfusu çoğunlukla Türkmenlerdir köylerinin ise tamamına yakını Türklerden oluşsada zamanla Doğu bölgesinden göçler ile şu anda ilçede yüzde 20 lik bir oran Kürtlerden oluşur.
■ Koord: 36° 50' 16'' D, 36° 13' 33'' K
Altınözü ilçe - Altınözü - Hatay
1526t 📖 : Kuseyr (idari bölge) [ Arapça el-qusayr "konacık" ]
■ Kısmen Müslüman Arap yerleşimi
■ Bölgeye adını veren Kuseyr kalesi şimdi ilçe merkezinin güneybatısındaki Kozkalesi köyündedir. Altınözü ilçe adı 1940’larda benimsenmiş ve Fatikli/Fetikiye köyü ilçe merkezi olmuştur. SN
■ Altınözü, genel de Arap olarak bilinse de Hatay'ın tamamında olduğu gibi kozmopolit bir yapısı ve bariz bir Türk/Türkmen nüfus da bulunmaktadır. İlçede Türkmenler, Sünni Araplar, Nusayri yani Alevi Araplar, Hristiyan Araplar ile az sayıda doğudan gelen Kürt aileler yaşamaktadır. Yusuf Erbey
■ 1940 yılının nüfus sayımına göre %55 Sünni Arap, %31 Sünni Türk, %6 Hristiyan Arap, %6 Alevi Arap ve %2 Kürttür. Ortodoks Hristiyan Arapların Türkiye dışına yoğun göçü neticesinde nüfusları daha da seyrelmiştir. metonio
■ Koord: 36° 6' 56'' D, 36° 14' 55'' K
Kırıkhan ilçe - Kırıkhan - Hatay
1918h 📖 : Kırıkhan
1522t 📖 : Darbısak|Gündüzlü (idari bölge)
■ Osmanlı döneminde Kırıkhan bölgesinin idari adı olan Darbısak adı, şimdiki kasabanın hemen kuzeyindeki Alaybeyi mahallesinde bulunan Darb el-Sakk kalesinden alınmıştır. Avşar Türkmenlerinden olan Gündüzoğlu beyleri 15. yy başlarında bu kalede hüküm sürdü. SN
■ Kırıkhan'ın yerli halkı Türk kökenlidir. Kasabaya bağlı 408 Evler mahallesinde çoğunlukla Trabzon/Çaykara kökenliler yaşamaktadır. Zamanla Doğu'dan da yoğun göç almıştır. metonio
■ Koord: 36° 29' 52'' D, 36° 21' 15'' K
Kumlu ilçe - Kumlu (Hamam bucağı) - Hatay
1918h 📖 : Killik
■ Sünni Araplar ve Türkmenlerden oluşur
■ Koord: 36° 21' 59'' D, 36° 27' 29'' K
Hassa ilçe - Hassa - Hatay
1878 📖 : Hassa [ Türkçe hassa taburu "seçkin muhafız birliği" ]
Türkmen yerleşimi
■ Derviş Paşa komutasında 1865’te Gâvurdağı aşiretlerini tedip harekâtı sırasında idari merkez olarak kurulmuş ve Hassa taburları onuruna adlandırılmıştır. SN
■ Koord: 36° 47' 57'' D, 36° 31' 8'' K
Reyhanlı ilçe - Reyhanlı - Hatay
1500~ 📖 : İrtah [ Arapça "konak, istirahat yeri" ]
1765z 📖 : Reyhanlı (aş.)
1918h 📖 : Reyhaniye | Değirmenkaşı (idari bölge)
Türkmen/Müslüman Arap yerleşimi
■ Antakya havalisinde göçebe olarak yaşayan Reyhanlı Türkmen aşireti 1840’larda bugünkü Reyhanlı ilçesi dahilinde iskân edilmiş ve aşiretin oturduğu bölge Reyhaniyye adıyla kaza haline getirilmiştir. Şimdiki kaza merkezi olan kasaba, evvelce Arapça İrtah ve Ifnir adı verilen iki mevki civarında kuruldu. 20. yy başında kasabaya bir süre Değirmenkaşı adı verildi. SN
■ © 11.06.1765 Sadır olan emr-i ali mucibince Amik ovasında bulunan Reyhanlı Aşireti Rakka'ya nakil edilirken Ayıntab civarında dağılarak ve Bahadırlı ve Kızık ve Helalli ve Kabaklı ve Okçulu ve Rişvan aşayirinden Mendelli aşiretleri ile karışarak perakende oldukları cihetle... deyar heyran
■ Reyhanlı'da geçmişte 13 olan Türkmen köyü sayısı bugün bir kaç köyü anca bulur, zira Türkmenlerin büyük çoğunluğu topraklarını çevre köylerdeki zengin ve kalabalık Arap aşiretlerine satmıştır. Halen şehir merkezinde büyük bir Türkmen nüfus bulunmakla beraber Araplar ve Çerkesler dışında bir kaç ailesi yerli olan Kürtler de yaşamaktadır. metonio
■ İlçe merkezinin büyük çoğunluğu Türkmen'dir. Ayrıca Çerkes ve Sünni Arap kökenli ailelerde yaşamaktadır. Yerli diyebileceğimiz çok az da olsa Kürt ailelerde yaşamaktadır. Yusuf Erbey
■ Koord: 36° 15' 39'' D, 36° 34' 5'' K


 
Copyright 2010-2020 Sevan NİŞANYAN. Alıntılarda kaynak gösterilmesi rica olunur.